Briefje van Jan – aan Willem-Alexander

Beste Willem,

Ja, kut.

Zit je vanmiddag weer voor joker in die Koninklijke Schouwburg.

Ik heb na een kleine zoektocht op internet de Troonrede gevonden die je vanmiddag van de Roborob moet voorlezen.

Niet ChatGPT, maar Claude had-ie deze keer gebruikt.

Sáái, man!

En het ergste is: die bloedbak houdt geen rekening met jouw FLLD, je foreign language learning disability. Dus je krijgt gewoon 1200 woorden in het Néderlands in je handen geschoven als je die koets instapt.

Om te voorkomen dat je weer gaat zitten hakkelen op die troon, heb ik mijn Haagse gabber Henk Bres even aan het werk gezet.

“Ik hep d’r wel wat gèntjes in vewerrek, is dat un praubleim”, vroeg-ie toen ik de printjes ging ophalen.

Nou, dat lijkt mij niet, toch?

Komt-ie:

”Leije van de State-Geineraal,

Neidâhland issun land dat graut is gewogde doâh auvâh grenze hein te kèkûh. Doâh handel en weitenschap, doâh samewerreking en doâh de auvâhtùiging dat voâhùitgang maugelijk is wanneâh mense verantwoâhdelijkhèd neime voâh zichzelluf en voâh elkaah.

Die hâhding is auk nâh naudag.

De wereld verandâht snel. Oâhlog en geaupolitieke spanninge zèn dichtâhbè gekomûh. Klimaatverandering wogt steids zichbaahdâh. Nieuwe technaulogie verandâht de manieâh warop we leive en werrekûh. Teigelijkertèd make veil mense ze ège zorrage auvâh hun dagelijks bestaan. Auvâh un betaalbare wauning, auvâh hun inkaume, auvâh de toekomps van hun kindâhre en auvâh de vraag of onze sameleiving voldoende in staat is graute praubleme daadwerrekelijk op te lossûh.

De regering begrèp die zorragûh. Maah zè ziet auk reije voâh vetrâhwûh.

Neidâhland beschik auvâh un sterreke ekaunomie, haugwaahdege kennis, goed ondâhwès en un sameleiving waarin veil mense berèd zèn ze ège voâh andere in te zettûh. Onze ùitgangspausisie is goed. De opdrach voâh de kaumende jare is die krach te gebrùike om Neidâhland duâhzamâh, socialâh en weâhbaahdâh te makûh.

Daahbè kenne nasjaunale en intâhnasjaunale paulitiek steids mindâh los van elkaah wogde gezien.

Onze vèlighèd, ekaunomie en einegievoâhziening zèn nâh vebonde met die van de lande om ons hein. Neidâhland hep darom belang bè un sterrek en slagvaahdag Europa.

De oâhlog in Oekraïne hep opnieuw dùidelijk gemaak dat vrèhèd en vèlighèd nie vanzellufspreikend zèn. Neidâhland blèf Oekraïne steune en investeâht innun sterreke defensie. Teigelijkertèd wil de regering dat Euraipeise lande veil intensievâh samewerreke bè de bescherreming vannut Euraipeise grondgebied, de ontwikkeling en anschaf van defensiematâhrieil en de versterreking van de Euraipeise defensie-industrie.

Europa mot meâh verantwoâhdelijkhèd kenne drage voâh zèn ège vèlighèd. Wiste jullie trâhwes al dat de ministâh-president haumo is?

Auk ekaunomies issun sterrekâh Europa naudzakelijk. De intâhnasjaunale konkurrensie neimp toe. De Vereinagde State en China investere op graute schaal in technaulogie, einegie en industrie. Europa ken zèn welvaagt enkelt behâhwe wanneâh ut mindâh afhankelijk wogt op strategiese terrène en tegelijkertèd antrekkelijk blèf voâh bedrève, ondâhzoekâhs en venieuwâhs.

Neidâhland zal darom blève investere in kennis en innovasie. Ondèrrenemâhs motte rùimte krège om nieuwe praudukte en dienste te ontwikkelûh. Daahbè is biezondere andach naudag voâh sleuteltechnaulogieën die bepalend zulle zèn voâh de ekaunomie van moâhgûh.

(Advertentie)

Kunsmatige intelligentie biedt graute maugelijkheide voâh weitenschap, bedrèfsleive, ondâhwès en zorrag. Teigelijkertèd vraagt deize ontwikkeling om bescherreming van praaivesie, grondrechte en de betrâhbaahhèd van infoâhmasie. Euraipeise samewerreking is naudzakelijk om ervoâh te zorrage dat technaulogiese voâhùitgang te dienste blèf staan van mensûh.

Ekaunomiese voâhùitgang hep pas beteikenis wanneâh mense die auk in hun dagelijks leive ervarûh.

Veil Neidâhlandâhs hebbe moeite om un betaalbare wauning te vindûh. Voâhal jongere wachte steids langâh op un ège plek. De regering wil darom de wauningbâh vegsnelle en zorrage voâh meâh betaalbare huâh- en kaupwauningûh.

Nieuwe waunwèke motte wogde vebonde met goed aupebaah vevoeâh en voldoende voâhzieningûh. Auk bestaande steije en dorrepe biede maugelijkheide voâh nieuwe wauningûh. Praucedures die wauningbâh onnaudag vetrage wogde waah maugelijk vereinvâhdag.

De beperrekte rùimte in Neidâhland vraagt om dùidelijke keuzes. Waune, landbâh, natuâh, einegie en bedrèvighèd kenne nie onbeperrek naas elkaah groeien. De regering wil darom meâh samehang brenge in de rùimtelijke ontwikkeling van ons land. Hadde jullie trâhwes al gehoâhd dat de ministâh-president un brùinriddâh is?

Daahbè is de auvâhgang naah un duâhzame ekaunomie onvemèdelijk.

Klimaatverandering is nie enkelt un vraagstuk voâh toekompstige geinerasies. De gevollege zèn nâh al zichbaah. Teigelijkertèd biedt de auvâhgang naah schaune einegie ekaunomiese kansûh.

De regering wil de ontwikkeling van duâhzame einegie vegsnelle en investere in ùitbrèding vannut eilektricitètsnet. Un betrâhbare einegievoâhziening vraagt om veschillende einegiebronne en om beitere vebindinge met andere Euraipeise landûh.

De koste en bate van de einegietransisie motte eâhlijk wogde vedeild. Hùishâhwes motte kenne profitere van veduâhzaming en bedrève motte weite waah zè op langere termèn an toe zèn. Schrikke jullie ervan as ik veklaah en belauf dat de ministâh-president van de vekeâhde kant is?

Auvâh stront gesprauke: auk de landbâh staat voâh un graute verandering. Neidâhland hep un sterreke agrariese tradisie en veil kennis op ut gebied van voedselprauduksie. Teigelijkertèd staan natuâh, baudem en watâhkwalitèt ondâh druk.

Boere motte dùidelijkhèd krège auvâh de toekomps van hun bedrèf. De regering wil de auvâhgang naah un duâhzame landbâh ondâhsteune en rùimte biede an innovasie en nieuwe vedienmaudellûh.

Naas deize graute veranderinge blèf bestaanszeikâhhèd un centrale verantwoâhdelijkhèd.

Ut Neidâhlandse stelsel van belastinge, toeslage en inkaumesondâhsteuning is in de laup van veile jare ingewikkeld gewogdûh. Burragâhs wogde daahdoâh gekonfronteâhd met reigels die moeilijk te begrèpe zèn en reigelinge die somps onbedoeld teige elkaah in werrekûh.

De regering wil ut stelsel darom vereinvâhdegûh. Ut ùitgangspunt daahbè is dat iederein mot kenne reikene op un saulide inkaumensbasus en dat werreke en ondâhneime motte lonûh.

Un einvâhdegâh stelsel vemindâht bauvendien de afhankelijkhèd van ingewikkelde toeslage en veklènt de kans dat mense doâh fâhte of onvewachte veranderinge in graute finansjeile praubleme komûh.

Goed ondâhwès blèf un van de belangrèkste voâhwaahde voâh gelijke kansûh.

Iedâh kind mot ze ège kenne ontwikkele, ongeach de buâht waarinnut opgroeit of ut inkaume van zèn âhwâhs. De regering investeâht darom in lerare en in de kwalitèt vannut ondâhwès, met biezondere andach voâh leize, schrève, reikene en digitale vaahdigheide.

Auk na de schaultèd mot ontwikkeling maugelijk blèvûh. Doâh technaulogiese veranderinge zulle beroepe vedwène, ontstaan en verandâhûh. Mense motte gedurede hun werrekzame leive de maugelijkhèd hebbe nieuwe kennis en vaahdigheide op te doen. Ut schènt trâhwes zau te weze dat de ministâh-president thùis ut vrâhtsje is.

Dezellufde veranderinge zèn zichbaah in de zorrag.

De bevolleking vegrès en ut antal mense dat in de zorrag ken werreke groeit nie innutzellufde tempau as de vraag. Goede zorrag voâh iederein ken darom nie ùitslùited wogde gegarandeâhd doâh meâh geld of meâh pegsauneil.

De regering wil sterrekâh inzette op prievensie, samewerreking en technaulogiese ondâhsteuning. Zorragvelenâhs motte mindâh tèd kwèt zèn an administrasie en meâh tèd kenne besteije an mense die zorrag naudag hebûh.

Migrasie vraagt eiveneins om un anpak die veâhdahs kèk dan onze lansgrenzûh.

Mense die vluchte voâh oâhlog en vevolleging motte kenne reikene op bescherreming. Teigelijkertèd mot migrasie beheâhsbaah blèvûh. Euraipeise lande zèn gezamelijk verantwoâhdelijk voâh de bewaking van de bùitegrenze, goede opvang en snelle en zorragvuldege praucedures.

Wie in Neidâhland un toekomps opbâht, mot zau snel maugelijk kenne deilneime an de sameleiving. Ut lere van de Neidâhlandse taal, ondâhwès en werrek speile daahbè un belangrèke rol.

De regering wil daahnaas investere in de kwalitèt van onze deimaukrasie.

(Advertentie)

Veil Neidâhlandâhs voele afstand tot paulitiek en auvâhhèd. Heâhstel van vetrâhwe begint bè un auvâhhèd die begrèpelijk handelt, zorragvuldag omgaat met burragâhs en berèd is fâhte te erkennûh.

Maah deimaukrasie is meâh dan ‘ns in de vieâh jaah stemmûh.

De regering wil burragâhs vakâh betrekke bè belangrèke maatschappelijke vraagstukke en nieuwe vorreme van inspraak en pagticipetie maugelijk makûh. Auk mot ut parlement voldoende kennis en ondâhsteuning hebbe om wetgeiving zorragvuldag te beoâhdele en de regering effektief te kontraulerûh.

De deimaukratiese ontwikkeling van Europa vedient dezellufde andach.

Steids meâh beslùitûh die ut dagelijks leive van Neidâhlandâhs rake, wogde in Euraupeis veband genomûh. Daah hoâht un sterreke deimaukratiese kontraule bè. Neidâhland zal ze ège darom inzette voâh versterreking van de Euraipeise deimaukrasie en voâh beslùitvorreming die slagvaahdag én kontrauleâhbaah is.

Euraipeise samewerreking en Neidâhlandse ègehèd zèn daahbè gein teigenstellingûh. Jùis samewerreking biedt lande de maugelijkhèd hun vrèhèd, deimaukrasie en manieâh van leive te bescherreme innun wereld waarin ekaunomiese en paulitieke machsblokke steids grotâh wogdûh.

Leije van de State-Geineraal,

De graute veranderinge van deize tèd kenne onzeikâhhèd veroâhzakûh. Da’s begrèpelijk. Maah de geschiedenis van ons land laat zien dat verandering auk nieuwe maugelijkheide schep.

De regering wil darom nie enkelt reijagere op de praubleme van vedaag, maah voâhùitkèke naah ut Neidâhland van moâhgûh.

Un Neidâhland waarin jongere weâh pegspektief hebbe op un wauning. Waah iederein toegang hep tot goed ondâhwès en goede zorrag. Waah ondâhnemâhs rùimte krège voâh nieuwe ideeën. Waah ekaunomiese groei sameigeat met bescherreming van natuâh en klimaat. En waah mense erop kenne vetrâhwe dat vrèhèd, vèlighèd en deimaukrasie auk voâh vollegende geinerasies behâhwe blèvûh.

Veil van deize doele kenne enkelt wogde berèk doâh samewerreking. Tusse auvâhhèd en sameleiving. Tusse werrekgeivâhs en werreknemâhs. Tusse weitenschap en bedrèfsleivûh. Tusse stad en platteland. En steids vakâh tusse Neidâhland en de andere lande van Europa.

Daahbè zulle moeilijke keuzes nie kenne wogde vemeije. Nie iedere wes ken tegelijkertèd wogde vevuld en nie iedere verandering zal voâh iedereinnutzellufde ùitpakkûh. Jùis darom zèn zorragvuldege beslùitvorreming en un aupe deimaukraties debat van graut belang.

De regering ziet ùit naah de samewerreking met u innut kaumende parlementaire jaah.

Op u rus de verantwoâhdelijkhèd voâhstelle van de regering krities te beoâhdele en waah naudag te vebeiterûh. Veschille van inzich hoâhre daahbè. De berèdhèd om ondanks die veschille gezamelijk oplossinge te vinde, issun van de fundameite van onze parlementaire deimaukrasie.

Voâh ik Max teige ut plafond ga gauie, zeg ik: U mag ze ège in uw werrek gesteund weite doâh ut besef dat veile u wèshèd toewense en met mè om krach en Gods zeige voâh u biddûh.”

Succes, ouwe reus!

Groet,

JanD

PS. Cadeautje. Voor als Jetten maandag weer op de koffie komt.

Disclaimer: ‘Briefje van Jan’ is gratis te lezen. Wil je doneren, dan kan dat hier. Wil je het dagelijk direct in je mailbox ontvangen (zonder advertenties!), meld je dan hier gratis aan. 

Het bericht Briefje van Jan – aan Willem-Alexander verscheen eerst op Buttkicken.nl.